छठ पूजा नेपाल तथा भारतको एक महत्वपूर्ण सांस्कृतिक तथा धार्मिक पर्व हो, यो विशेष रूपले सूर्य देवता को समर्पित हो । यो पूजा मुख्यतः मैथिली समुदाय द्वारा मनाइन्छ, र अन्य समुदायहरू पनि यसमा भाग लिन्छन्।
छठ पूजा का मुख्य उद्देश्य सूर्य देवता और छठी मैया से स्वास्थ्य, समृद्धि और प्रगति की कामना करना होता है। इस पर्व को चार दिनसम्म मनाइन्छ, जो निम्नलिखित प्रकार से विभाजित होता है:
1. **नहाय-खाय**: पहिलो दिनमा भक्तहरूले स्नान गरेर पूजा गर्छन् र विशेष प्रकारका भोजनको तयारी गर्छन्। यस दिनको खाना साधारण र शुद्ध हुन्छ।
2. **खरना**: दोस्रो दिनमा भक्तहरूले दिनभर उपवास गर्छन् र साँझको समयमा गुड़ और सेब का प्रसाद बनाउँछन्। यस दिनको विशेष खाना बन्ने प्रक्रिया महत्वपूर्ण हुन्छ।
3. **सूर्यको अर्घ्य**: तीसरा दिन बिहान सूर्य उदयको समयमा अर्घ्यको पूजा गरिन्छ। भक्तहरूले नदी, पोखरी, वा तालाबमा गएर सूर्यलाई अर्घ्य अर्पित गर्छन्। यस दिनको पूजा सम्पूर्ण समर्पण र श्रद्धा सहित गरिन्छ।
- 4. **सप्तमी**: चौथो दिन पनि सूर्यको अर्घ्य अर्पित गरिन्छ र यो पर्वको समापन गरिन्छ। भक्तहरूले एकअर्का सँग उपहार साटासाट गर्छन् र खुशी मनाउँछन्।
छठ पूजा एक सकारात्मक, सामुदायिक र पारिवारिक पर्व हो, जसमा परिवारजनहरू एकत्रित भएर एकअर्कालाई सहयोग र सान्त्वना दिन्छन्। यह पर्व लोगों में एकता, प्रेम, और भाईचारा बढाउँछ।
